CARPETGALLERY
De consumentensite voor Perzische en oosterse tapijten

Afshar

bronnen: zie literatuur

terug     home
 
De Afshar-stam komt oorspronkelijk uit Azerbeidzjan, gedurende de regering
van Sjah Tahmasp (1524-1587) werd de Afshar-stam gedeporteerd naar het zuiden
vanwege het opstandige karakter van de leden. Een deel van de stam vestigde zich in de buurt van Kirman en een ander deel in het westen van Iran. 
In de 18e eeuw (1736-1796) heersten enkele stamleden als shah over het Perzische rijk, vooral de stichter van deze Afshardynastie, de bloemrijke figuur Nadir Shah, veroverde grote delen van de omliggende rijken. Hij stichtte een Perzisch rijk dat het grootste was sinds het keizerrijk van de Sassaniden. Na zijn dood, hij werd vermoord door het hoofd van zijn lijfwacht,  werd het rijk verdeeld tussen zijn neef en anderen.

Door de loop der tijd zijn de Afshar-tapijten beÔnvloed door de tapijten uit Kirman en voor de in het westen wonende Afsharen door Fars-stammen, hierdoor zijn de Afshar-kleden erg gevarieerd. Een opvallend kenmerk is dat, hoewel het nomadentapijten betreft, de kettingdraden van katoen zijn gemaakt. Dit heeft zijn reden in het feit dat veel Afsharen al lange tijd semi-nomadisch en tegenwoordig vrijwel allemaal dorpsbewoners zijn. Rond de dorpen wordt katoen verbouwd die een sterk materiaal vormt voor de basis van de tapijten. De tapijten zijn over het algemeen niet groter dan 135*210 cm, ook worden er veel gebruiksvoorwerpen zoals zakken en band gemaakt.

De patronen:  De meest voorkomende soorten zijn:
  • Afshar Dehaj,  het is een doorlopend patroon van zich herhalende vrij grote gestileerde boteh-motieven.
  • Afshar Morgi betekent kip. Deze Afshar-tapijten zijn versierd met een
    meetkundig motief dat zichzelf herhaalt en een kip voorstelt. Dit bedekt het gehele veld, dit is waarschijnlijk verreweg het meest originele Afshar-patroon.
  • Ruit Afshar, meestal twee of drie ruiten, soms ook zes. Het vlak is gevuld met kleine motieven die de ruiten vormen.
  • Bloemen Afshar, afkomstig uit de regio Kirman zijn deze geÔnspireerd op de tapijten uit deze stad. Ze hebben dan ook een bloemversiering, zich bijna altijd herhalend, heel zelden met een centraal medaillon.
  • Figurale en picturale tapijten met allerlei schilderachtige voorstellingen.
Afshar, eerste helft 20e eeuw, afmeting 55 * 78 cm, wol op wol, 24 knopen/cm2

Afshar, eerste helft 20e eeuw, afmeting 55 * 78 cm, wol op wol, 24 knopen/cm2
rechts: Dit kleedje is gemaakt ter gelegenheid van de troonsbestijging van Reza shah in 1941. De korte pool is gemaakt van plantaardig geverfde wol en de vrijwel volledig gekantelde ketting is van goudkleurige katoen. Het kleed is ingedeeld in een vlak met een enkele rand.
Mohammed Reza Pahlavi (26 oktober 1919 - 27 juli 1980) was de oudste zoon van Reza Shah Pahlavi. Hij volgt zijn vader op 16 september 1941 op als shah van Iran. Hij regeert Iran tot 1979, daarna komen de moguls aan de macht. In 1980 sterft Mohammed Reza Pahlavi, de shah van PerziŽ, aan kanker in zijn ballingsoord Egypte

  Afshar met doorlopend ruitpatroon met stermotief

Afshar met doorlopend ruitpatroon met stermotief
Rozen-Afshar

Rozen-Afshar


19e eeuws Afshar Dehaj met gestileerde botehs in het vlak en in de rand
  Afshar, dubbele zak afmeting 2 * 40 * 41 wol op katoen, 15,5 knopen/cm2

Afshar, dubbele zak afmeting 2 * 40 * 41 wol op katoen, 15,5 knopen/cm2
 
Deze kleurige kleine zak heeft een in het oog springende afbeelding van een liggende leeuw met opgaande zon en kroon. Het ontwerp is waarschijnlijk geÔnspireerd door de vlag van Nadir Shah, de koning der Afsharen (1737-1747). In 1875 maakte een Franse artiest A.M. Riester een ontwerp voor een postzegel met een liggende leeuw met opkomende zon. Het ontwerp werd afgewezen, men verkoos een staande leeuw met kromzwaard zoals deze voorkwam op het wapen van PerziŽ. Het ontwerp van Riester wordt echter nog veelvuldig gebruikt, ook door de huidige aanhangers van de laatste shah. 
Op de blauwe achtergrond is het wapen: bestaande uit de liggende leeuw met de daarachter opkomende zon en de koningskroon. Langs de rand van het vlak zijn sterren afgebeeld en verder is er een kleine boteh boven de staart van de leeuw. De leeuw heeft zijn kop dwars op het lichaam gedraaid en kijkt de beschouwer recht aan, hij ligt op een rood met groene verhoging. Beide beeldzijden zijn t.o.v. elkaar gespiegeld zodat de twee leeuwen in dezelfde richting liggen.
 
  Ruit-motieven gecombineerd met huisdieren

Ruit-motieven gecombineerd met huisdieren
Medaillontapijt met gestileerde vaasmotieven

Medaillontapijt met gestileerde vaasmotieven
  Ruitmedaillons met Morgi-motieven

Ruitmedaillons met Morgi-motieven
Afshar Dehaj

Afshar Dehaj
 
 
knoop symmetrisch (westen)  en asymmetrisch (bij Kirman)
aantal knopen 10 Ė30 cm2
materiaal wol op katoen
constructie zowel vlak als vrijwel geheel gekantelde ketting met 1 of meer inslagdraden .
  Enkele foto's zijn beschikbaar gesteld door: Valerius Perzische tapijten, Den Haag.