CARPETGALLERY
De consumentensite voor Perzische en oosterse tapijten

Kirman

bronnen: zie literatuur

terug     home
 
Kirman (Kerman) is de hoofdstad van de gelijknamige provincie in het centrale deel van Iran. De stad ligt op een hoogvlakte en is omgeven door bergen, in het noorden ligt de zoutwoestijn Dasht-i Lut ("Woestijn van de Leegte"). De omgeving van Kirman behoort tot  de meest verlaten gebieden van het land. De stad is vanouds een rustplaats op de Aziatische handelsroute. De tapijtindustrie in Kirman is meer dan eeuwen oud, al sinds de 7e eeuw hebben zich allerlei kunstenaars en vaklieden in de stad gevestigd. De aanleiding was de Arabische inval in PerziŽ; zij  dwongen de bevolking de nieuwe religie van de islam te belijden en hun eigen godsdienst van de profeet Zoroaster op te geven. In de navolgende eeuwen vluchtten velen oostwaarts tot in India toe. In Kirman dat door zijn afgelegen ligging weinig werd beÔnvloed en te lijden had van de vele invallen van en oorlogen met de omringende volken vestigden zich ook veel vluchtelingen. Op deze manier werd de stad, zonder ooit hoofdstad van het rijk te zijn geweest, toch een belangrijk centrum van de Perzische cultuur. In deze betrekkelijk rust ontwikkelde de tapijtkunst zich tot grote hoogte. Omdat hier de kunst niet werd beperkt door een verbod op afbeelden van levende wezens zijn de gebruikte motieven heel realistisch, dit geldt zowel voor de florale motieven als voor de afbeeldingen van dieren en mensen die in het mohammedaanse deel van PerziŽ verboden waren.
De tapijten worden geknoopt in ateliers die onder leiding staan van meester-kopers die de ontwerpen maken. Hoewel de patronen zeer divers zijn is er toch een duidelijk herkenningsteken: over het algemeen worden de onderdelen van de motieven niet donker omlijnd zoals dat in andere Perzische tapijten wel het geval is.
Door de bijzonder kwaliteit van de witte wol uit de omgeving zijn de kleuren heel briljant en levendig. Er is een enorm palet zowel qua kleurenaantal als van schakeringen van licht naar donker. Juist door de lichte basiskleur van de witte wol kunnen hele lichte pasteltinten worden gemaakt. De kleurstoffen zijn plantaardig, de grote vakbekwaamheid van de wolververs heeft hen behoed voor het gebruik van aniline en andere kunstmatige kleurstoffen die eind 19e eeuw in de rest van Iran en in Turkije een enorme kwaliteitsvermindering hebben teweeggebracht. Helaas is er na 1920 een periode geweest waarin, onder invloed van de vraag van de Amerikaanse markt naar goedkope producten, de kwaliteit en de kleurstelling van de tapijten erg is achteruitgegaan. Na de beŽindiging van de Amerikaanse invloed en de importverboden van na 1970 is de oude draad gelukkig weer opgepakt en worden weer fijn geknoopte producten van hoogwaardige kwaliteit en artistiek waarde gemaakt. Kerman Laver is een Kerman ontwerp en kwaliteit, die wordt gemaakt door kunstenaars uit de nabijgelegen plaats Ravar.


Kirman versus Tabriz, omlijning

Links bloemen op een Kirman en rechts van een Tabriz, bij de Kirman worden de bloemen niet met donkere kleuren omlijnd. Het effect is meer dat van een schilderij als van een ingekleurde tekening.

Patronen en Motieven

 
De uitbundige motieven van bloemen en planten zijn kenmerkend voor de tapijten uit Kirman, daarnaast ontwikkelde zich mede onder invloed van de westerse cultuur het picturale tapijt waarop schilderachtige voorstellingen met mensen en dieren een plaats kregen.
Het vlak
Het vlak is gevuld met een medaillon of soms met  een doorlopend patroon van een zich herhalend motief of met een schilderachtige voorstelling.
Medaillontapijt met het medaillon op een effen vlak

Medaillontapijt met het medaillon op een effen vlak
Een tapijt met een doorlopend patroon van een zich herhalend bloemenmotief

Een tapijt met een doorlopend patroon van een zich herhalend bloemenmotief
  Tapijt met bloemmotieven en een vrije randindeling.

Tapijt met bloemmotieven en een vrije randindeling.
Picturaal tapijtje met voorstelling van Mozes en de stenen met daarop de tien woorden van God.

Picturaal tapijtje met voorstelling van Mozes en de stenen met daarop de tien woorden van God.
  Vroeg 19e eeuws fragment met een afbeelding van shah Abbas 1 de Grote, in dit tapijt is de lijnwerking veel sterker aanwezig.

Vroeg 19e eeuws fragment met een afbeelding van shah Abbas 1 de Grote, in dit tapijt is de lijnwerking veel sterker aanwezig.


Fragment van een Kirman met westerse (Aubusson) invloeden.




knoop asymmetrisch
aantal knopen 20 Ė 60 cm2
materiaal wol of wol met zijde op katoen, geheel zijde
constructie geheel gekantelde ketting met 2 of meer inslagdraden .